Przedmioty szkolne


Informacje o wskaźnikach strukturalnych poświęconych tematyce osiągnieć uczniów w dziedzinie umiejętności podstawowych są dostępne w publikacji z roku 2016:
  • Structural Indicators on Achievement in Basic Skills 2016 Można tam znaleźć m.in. informacje dotyczące egzaminów z matematyki, języka ojczystego i przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w europejskich systemach edukacji oraz zestawienia wykorzystania danych na temat osiągnięć uczniów w procesie oceniania pracy szkoły.
W roku 2012 dane przedstawione w raportach dotyczących nauczania przedmiotów szkolnych zostały zaktualizowane i wykorzystane na potrzeby kolejnego raportu dotyczącego tym razem kompetencji kluczowych. Osoby zainteresowane czasem nauczania wszystkich przedmiotów zapraszamy do korzystania z najnowszego opracowania:
  • Czas przeznaczony na nauczanie poszczególnych przedmiotów w szkolnictwie obowiązkowym w Europie 2014/15 Dane do raportu są corocznie zbierane przy pomocy wspólnego kwestionariusza Eurydice i OECD. W raporcie znajdziemy krótką informację porównawczą oraz dwa sposoby prezentacji czasu przeznaczonego na naukę w szkole – według krajów oraz według przedmiotów. Czas nauczania przedmiotu jest prezentowany w formie graficznej w podziale na lata nauki. Raport informuje również o krajach stosujących elastyczny podział godzin nauczania między poszczególnymi latami szkolnymi. Zawiera także dodatkowe informacje objaśniające rozwiązania stosowane w poszczególnych krajach. Warto w opracowaniu odszukać wybrany przedmiot i przejrzeć wykresy pod kątem liczby godzin dydaktycznych przeznaczonych na jego nauczanie. Można także korzystać z poprzednich wydań tego raportu dostępnych na stronie europejskiej Eurydice.
Tematyka nauki czytania w języku ojczystym była analizowana przez Eurydice jeden raz w roku 2011, a następnie powracano do niej już wyłącznie w raportach ogólnych poświęconym kompetencjom kluczowym. Ten jedyny raport to:

  • Nauka czytania w Europie
    Raport zawiera ciekawe wyniki badań międzynarodowych PISA i PIRLS dotyczące umiejętności czytania ze zrozumieniem, przegląd metod dydaktycznych stosowanych w nauce czytania, informacje dotyczące kształcenia nauczycieli nauczania wczesnoszkolnego, którzy najczęściej uczą czytania oraz dane dotyczące promowania czytelnictwa poza szkołą, w tym opisy programów i inicjatyw.
Osoby zainteresowane nauczaniem przedmiotów matematyczno-przyrodniczych zapraszamy do lektury dwóch raportów sprzed kilku lat.

Pierwszy dotyczy nauczania przedmiotów ścisłych i przyrodniczych:
  • Nauczanie przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w Europie. Polityka, praktyka i badania naukowe.
    Raport pokazuje jak ważne miejsce zajmują przedmioty ścisłe i przyrodnicze w strategiach edukacyjnych formułowanych przez poszczególne kraje, informuje o organizacji procesu kształcenia i treści programów nauczania, ocenianiu uczniów oraz doskonaleniu zawodowym nauczycieli tych przedmiotów. W raporcie są także cytowane wyniki badań międzynarodowych dotyczących tej tematyki – PISA i TIMSS.
Drugi raport dotyczy nauczania matematyki:
  • Nauczanie matematyki w Europie. Ogólne wyzwania i strategie krajowe.
    Raport przedstawia politykę i praktykę w nauczaniu matematyki w europejskich systemach edukacji, kładąc szczególny nacisk na kwestie reform programów nauczania, stosowanych metod nauczania i sposobów oceniania uczniów oraz na kształcenie nauczycieli tego przedmiotu. Raport prezentuje również kroki podejmowane w poszczególnych krajach Europy w celu przeciwdziałania zjawisku słabych wyników/ niepowodzeń w matematyce oraz działania, jakie kraje podejmują, aby zachęcać uczniów do nauki tego przedmiotu. Raport cytuje wyniki badań międzynarodowych PISA, TIMSS oraz wyniki pilotażowego badania sieci Eurydice (SITEP) dotyczącego treści zawartych w programach studiów przygotowujących nauczycieli matematyki.
Oba raporty miały swoją wspólną inaugurację w Warszawie w roku 2012 w ramach obchodów Polskiej Prezydencji Unii Europejskiej.

Polecamy także nieco starszy raport z roku 2006 o nauczaniu przedmiotów ścisłych i przyrodniczych, który obecnie ma charakter głównie historyczny:
W roku 2009 Eurydice opublikowała jedyny, jak dotąd, raport poświęcony nauczaniu przedmiotów artystycznych:

  • Edukacja artystyczna i kulturalna w szkołach w Europie
    Raport informuje o ogólnych celach edukacji artystycznej i odpowiedzialności poszczególnych typów władz za tworzenie programów nauczania, organizacji nauczania przedmiotów artystycznych, w tym wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych, przedstawia różne inicjatywy w tej dziedzinie, w tym współpracę między szkołami a światem kultury i sztuki, organizację zajęć pozalekcyjnych, festiwali i konkursów oraz innych inicjatyw promujących edukację artystyczną. W publikacji znajdziemy także informacje dotyczące oceniania uczniów i monitorowania jakości nauczania. Raport porównawczy został uzupełniony o szczegółowe opisy edukacji artystycznej w poszczególnych krajach.
Osoby zainteresowane edukacją artystyczną mogą też skorzystać z nieco starszego raportu dotyczącego uczniów szczególnie uzdolnionych. Publikacja dotyczy uzdolnień różnego typu, nie tylko artystycznych.

  • Wspieranie rozwoju uczniów zdolnych: specjalne rozwiązania stosowane w szkołach w Europie
    Raport z roku 2007 przedstawia sytuację szczególnie uzdolnionych dzieci i młodzieży w szkołach w Europie. Prezentowane są definicje „ucznia zdolnego” sformułowane w poszczególnych krajach, stosowanie specjalnych rozwiązań lub ich brak, a także kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli przygotowujące do wspierania uczniów uzdolnionych. Raport zawiera też wykaz różnych typów rozwiązań i inicjatyw stosowanych w poszczególnych krajach.
Temat nauczania przedsiębiorczości w szkołach w Europie był poruszany w raportach Eurydice dwukrotnie:

  • Nauczanie przedsiębiorczości w szkołach w Europie (wydanie 2016)
    Raport z lutego 2016 r. to jedno z najnowszych opracowań Eurydice informujące o strategiach, programach nauczania i efektach kształcenia oraz finansowaniu i kształceniu nauczycieli tego przedmiotu/zagadnienia. W publikacji prezentowane jest nauczanie przedsiębiorczości w szkołach podstawowych i średnich z uwzględnieniem szkolnictwa zawodowego. Opracowanie obejmuje, oprócz obszernej części porównawczej, krótkie opisy krajowe. Raport bazował częściowo na poprzednim opracowaniu Eurydice dotyczącym tej tematyki z roku 2012, a mianowicie:

  • Nauczanie przedsiębiorczości w szkołach w Europie: strategie, programy i efekty kształcenia (wydanie 2012)
    Raport koncentruje się na dwóch głównych zagadnieniach – strategiach poświęconych nauczaniu przedsiębiorczości oraz programach nauki tego przedmiotu na różnych poziomach szkolnictwa. Opracowanie zawiera również przegląd najnowszych w tamtym okresie reform i inicjatyw w dziedzinie nauczania przedsiębiorczości.
Porównując oba raporty można prześledzić m. in. do jakiego stopnia reformy i inicjatywy opisywane w raporcie 2012 są nadal kontynuowane, a które się nie sprawdziły.

Osoby zainteresowane tematyką nauczania przedsiębiorczości mogą również sięgnąć do publikacji dotyczących tematyki pokrewnej czyli poradnictwa zawodowego w szkołach w Europie:
  • Poradnictwo zawodowe w kształceniu obowiązkowym
    Publikacja z roku 2008 zawiera opisy systemów poradnictwa szkolnego i zawodowego w poszczególnych krajach europejskich wraz z krótką prezentacją organizacji kształcenia obowiązkowego w każdym omawianym systemie edukacji. Informacje dotyczące poradnictwa obejmują główne cele, podstawy prawne, podział obowiązków administracyjnych pomiędzy podmioty odpowiedzialne za poradnictwo, omówienie elementów poradnictwa zawodowego w programach nauczania, kontakty ze światem zawodowym (w tym miejsce praktyk zawodowych w strukturze programu nauczania) oraz instytucje odpowiedzialne za usługi poradnictwa i udzielanie informacji w tym zakresie. Publikacja przedstawia także informacje dotyczące szkolenia i kwalifikacji wymaganych od doradców zawodowych pracujących w szkołach i w innych instytucjach.
Sieć Eurydice wkrótce uruchomi prace nad nowym raportem dotyczącym edukacji obywatelskiej. Publikacja gotowego raportu jest planowana na rok 2017. Zanim jednak będziemy mogli udostępnić czytelnikom najnowsze informacje dotyczące tej tematyki proponujemy skorzystanie z raportu z roku 2012:

  • Edukacja obywatelska w Europie
    Raport przedstawia różne podejścia do nauczania edukacji obywatelskiej w szkołach w Europie – edukacja obywatelska występuje jako oddzielny przedmiot, zintegrowana w ramach przedmiotów lub obszarów edukacyjnych, lub jako element realizowany międzyprzedmiotowo. W opracowaniu można również znaleźć informacje o udziale uczniów i rodziców w zarządzaniu szkołą, zaangażowaniu uczniów w życie lokalnej społeczności, ocenianiu uczniów i ewaluacji szkół w odniesieniu do aktywności obywatelskiej oraz przygotowaniu nauczycieli i dyrektorów szkół do realizacji zadań w tej dziedzinie.
Dla osób zainteresowanych nieco starszymi publikacjami ciekawy może okazać się raport z roku 2005:

  • Citizenship Education at School in Europe
    Raport informuje o roli edukacji obywatelskiej w krajowych politykach edukacyjnych, przedstawia sposoby jej realizacji, zasady oceniania uczniów, kształtowanie postaw obywatelskich w codziennym życiu szkoły, oraz przygotowanie i doskonalenie zawodowe nauczycieli. W publikacji można również znaleźć informacje o europejskim wymiarze edukacji obywatelskiej. Do raportu dołączono szczegółowe opisy krajowe (dostępne w Księgarni Europejskiej „EU Bookshop”).
Najważniejsze wnioski z tego raportu można znaleźć w krótkim opracowaniu z roku 2006: I wreszcie historyczna ciekawostka z roku 1997 – raport dotyczący jednego z aspektów poruszanych w późniejszych raportach dotyczących edukacji obywatelskiej, czyli roli rodziców w szkołach w Unii Europejskiej:
Stosowanie technologii -informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w edukacji nie jest już działaniem innowacyjnym, lecz standardowym. Jak wiele się w tym obszarze zmieniło w ciągu ostatnich kilkunastu lat można zobaczyć sięgając po raporty Eurydice dotyczące wykorzystania TIK w europejskich szkołach, które ukazały się w ostatnich latach.

 
  • Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych w szkołach w Europie [2011] . Raport koncentruje się na ewolucji zastosowania TIK w edukacji oraz zmianach, jakie technologie te przyniosły w zakresie polityki edukacyjnej i w praktycznym zastosowaniu metod i programów nauczania. Opisano tu proces wdrażania europejskich kompetencji kluczowych oraz promocję umiejętności ponadprzedmiotowych, jak również rolę technologii informacyjno-komunikacyjnych w tym procesie. Raport prezentuje także krajowe strategie w szkoleniu i wspieraniu nauczycieli w wykorzystaniu TIK. W opracowaniu można znaleźć wyniki badań, które pokazują, że aż 83 proc. 15-latków wykorzystuje domowe komputery dla rozrywki, a 46 proc. do zadań związanych z nauką. Co ciekawe, średnia liczba uczniów przypadających na jeden komputer w 2009 r. w UE wynosiła 2,15; najlepszą sytuację odnotowano w Szkocji (0,8) i Austrii (1,1), a najgorszą - w Grecji (6) i Turcji (5,5). W Polsce na jeden komputer przypadało średnio 4,4 ucznia.
Ciekawe wnioski prezentuje broszura z serii Eurydice in Brief z 2005 r. pt.
  • How boys and girls in Europe are finding their way with information and communication technology? Wynika z niej, że wszyscy badani 15-latkowie deklarowali korzystanie z komputera, a ponad 80 proc. z nich twierdziło, że ma komputer w domu. Ponad połowa regularnie używała komputera do wykonywania trzech podstawowych czynności: grania w gry, wyszukiwania informacji w Internecie i komunikowania się. Obsługi komputera chłopcy uczyli się sami lub od kolegów, podczas gdy dziewczynki pierwsze kroki z komputerem stawiały z pomocą rodziny lub w szkole i tam też najczęściej z nich korzystały. Z badań wynikło, że nowe technologie bardziej pociągały chłopców, którzy czuli się i poruszali w nich bardziej swobodnie niż dziewczynki.
O nauczaniu TIK w szkołach w Europie i przygotowaniu nauczycieli w tym zakresie traktuje również raport z 2004 r. pt.
  • Key data on information and communication technology in schools in Europe. Wynika z niego, że w roku szkolnym 2002/2003 poziom dostępności do sieci internetowej był niższy od poziomu komputeryzacji. Statystyki pokazały, że komputery w szkołach w pierwszej kolejności zapewnianie były nauczycielom, a dopiero potem uczniom. Komputery szkolne używane były jako narzędzie edukacyjne, domowe – głównie w celach rozrywkowych.
Za ciekawostkę bibliograficzną można uznać wykaz literatury poświęconej zastosowaniu TIK w edukacji  
Do chwili obecnej tylko jeden raport Eurydice z roku 2013 był poświęcony wychowaniu fizycznemu:

  • Wychowanie fizyczne i sport w szkołach w Europie
    Opracowanie informuje, które kraje sformułowały strategie poświęcone sportowi i wychowaniu fizycznemu i jakie cele do realizacji wskazały w tych strategiach. Opisane jest również miejsce przedmiotu „wychowanie fizyczne” w programach nauczania szkół różnego szczebla, status różnych form aktywności w ramach obowiązkowych zajęć WF, zalecana liczba godzin, obecność elementów nauki o zdrowiu w programach nauczania, ocenianie uczniów, przygotowanie i doskonalenie zawodowe nauczycieli WF oraz status zajęć pozalekcyjnych. Raport informuje także o planowanych w tym czasie reformach w dziedzinie edukacji sportowej i zdrowotnej.
Uwaga, zmiana adresu!

Uwaga, zmiana adresu!

Już 16 czerwca nastąpi zmiana adresu siedziby Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, Polskiego Biura Eurydice.

Prosimy o kierowanie korespondencji, która dotrze do Warszawy po 16 czerwca, na nowy adres:

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Aleje Jerozolimskie 142A
02-305 Warszawa

Do 16 czerwca dotychczasowy adres korespondencyjny pozostaje aktualny.

Prosimy o oszacowanie czasu potrzebnego do dostarczenia przesyłek i wysyłkę na odpowiedni adres zgodnie z powyższymi informacjami.

You have Successfully Subscribed!